CHỦ ĐỀ: THỜI KÌ BẮC THUỘC VÀ ĐẤU TRANH GIÀNH ĐỘC LẬP
1.Chính sách cai trị của các triều đại phong kiến phương Bắc và cuộc sống của nhân dân Giao Châu.
a.Chính trị.
- Nhà Hán: chia nước ta thành 3 quận : Giao Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam, gộp với 6 quận của Trung Quốc thành châu Giao.
- Nhà Ngô: tách châu Giao thành Quảng Châu (thuộc Trung Quốc) và Giao Châu (nước Âu Lạc cũ).
- Nhà Lương: chia lại nước ta thành 6 châu : Giao Châu, Ái Châu, Đức Châu, Lợi Châu, Minh Châu và Hoàng Châu
- Nhà Đường: đổi Giao Châu thành An Nam đô hộ phủ để cai quản 12 châu.
- Thiết lập bộ máy cai trị do người Hán nắm giữ đến tận các huyện.
- Dùng mọi thủ đoạn: lực lượng quân sự, mua chuộc, chia rẽ…
- ð Thay đổi tên gọi để nhân dân ta quên đi cội nguồn dân tôc để chúng dễ bề cai trị
b. Kinh tế.
- Đặt ra nhiều thứ thuế vơ vét, bóc lột kinh tế nước ta
- Cống nạp các sản vật quý hiếm như: vàng, bạc, ngọc trai,
- Giữ độc quyền về sản xuất và buôn bán sắt, muối
- Quan lại trong chính quyền đô hộ dựa vào quyền hành, ra sức bóc lột dân chúng đế làm giàu.
c.Xã hội và Văn hóa.
- Đưa dân nghèo và các tội nhân sang Giao Châu làm việc cùng người Việt trong các đồn điền để thực hiện âm mưu đồng hóa.
- Chính quyền đô hộ mở một số trường học dạy chữ Hán tại các quận, huyện và tiến hành du nhập Nho giáo, Đạo giáo... và những luật lệ, phong tục tập quán của người Hán vào nước ta.
- Tổ tiên ta đã kiên trì đấu tranh bảo vệ tiếng nói, phong tục và nếp sống của dân tộc; đồng thời cũng tiếp thu những tinh hoa của nền văn hoá Trung Quốc và các nước khác làm phong phú thêm nền văn hoá của mình.
2.Các cuộc đấu tranh giành độc lập tiêu biểu từ năm 40 đến thế kỉ IX.
a.Khởi nghĩa Bà Trưng và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán (42-43)
|
Nội dung
|
Khởi nghĩa Hai Bà Trưng
|
|
Nguyên nhân
|
Chính sách thống trị tàn bạo của nhà Hán.
Thi Sách bị giết.
|
|
Chống quân xâm lược
|
Quân Hán
|
|
Thời gian, địa điểm
|
Mùa xuân năm 40, cuộc khởi nghĩa bùng nổ.
Tại: Hát Môn (Phúc Thọ, Hà Nội)
|
|
Kết quả
|
Quân Hán bị đánh tan, Tô Định trốn về Nam Hải, cuộc khởi nghĩa tháng lợi.
Năm 43 Nhà Hán sang tấn công Hai Bà Trưng tiếp tục tổ chức kháng chiến, cuộc chiến đấu diễn ra quyết liệt nhưng không thành công
|
b. Cuộc khởi nghĩa của Lý Bí và sự thành lập nước Vạn Xuân.
|
Nội dung
|
Khởi nghĩa Lý Bí
|
|
Nguyên nhân
|
do chính sách thống trị tàn bạo của nhà Lương đối với nhân dân ta.
|
|
Chống quân xâm lược
|
Nhà Lương
|
|
Thời gian, địa điểm
|
Năm 542 – Thái Bình, Sơn tây
|
|
Diễn biến
|
- Năm 542, khởi nghĩa Lý Bí bùng nổ.
- Chỉ chưa đầy 3 tháng, nghĩa quân đã chiếm được hầu hết các quận, huyện, Tiêu Tư bỏ chạy về Trung Quốc.
- Tháng 4 - 542 và đầu năm 543, nhà Lương hai lần đưa quân sang đàn áp, quân ta chủ động tiến đánh quân địch và giành thắng lợi.
- Mùa xuân năm 544, Lý Bí lên ngôi Hoàng đế (Lý Nam Đế), đặt tên nước là Vạn Xuân
|
|
Kết quả, ý nghĩa
|
Cuộc khởi nghĩa Lý Bí đã giành lại được độc lập cho nước ta, thể hiện được ý chí, lòng yêu nước và tinh thần chiến đấu của nhân dân
|
c. Cuộc khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
|
Nội dung
|
Khởi nghĩa Mai Thúc Loan.
|
|
Những nét nổi bật về Tiểu sử
|
- Mai Thúc Loan người làng Mai Phụ (Kẻ Mỏm) huyện Thạch Hà -Hà Tĩnh.
- Là người thông minh, nổi tiếng khắp vùng vì có có sức khỏe hơn người, giỏi vật.
- Ông rất căm thù giặc.
|
|
Những nét chính, Nghệ thuật quân sự đặc sắc
|
- Đến thế kỷ VIII, cuộc khởi nghĩa bùng nổ ở Hoan Châu.
- Nhân dân Ái Châu, Diễn Châu, nổi dậy hưởng ứng.
- Mai Thúc Loan xưng đế nhân dân thường gọi là Mai Hắc Đế. Và chọn vùng Sa Nam ( Nam Đàn) xây dựng khu căn cứ liên hoàn.
- Mai Hắc Đế liên kết với nhân dân khắp Giao Châu và Cham-pa tấn công Tống Bình. Viên đô hộ là Quang Sở Khách phải chạy về Trung Quốc.
|
|
Kết quả,Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa Lịch sử
|
- Năm 722 Nhà Đường cử 10 vạn quân sang đàn áp. Mai Hắc Đế thua trận.
|